Avrupa Yeşil Mutabakatı'na Uyum: Türk Sanayisinin Şampiyonlar Ligi

Avrupa Yeşil Mutabakatı, Avrupa Komisyonu tarafından 2019 yılında duyurulan kapsamlı bir büyüme stratejisidir.

Ana Hedef: 2050'ye kadar iklim nötr Avrupa

Ara Hedefler:
- 2030: %55 emisyon azaltımı
- 2035: Yeni fosil yakıtlı araçların satışının sona ermesi
- 2050: Klimat nötr ekonomi

Ticaret Etkisi:
- AB, Türkiye'nin en büyük ihracat pazarı (%40+)
- Sınır Karbon Mekanizması (CBAM) ile doğrudan etki
- Yeşil mutabakata uyum şartı

Yatırım Etkisi:
- AB fonlarına erişim
- Yeşil teknoloji transferi
- Tedarik zinciri uyumu

Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyum sağlayan Türk şirketleri:

Emisyon Azaltımı:
- Scope 1 ve 2 emisyonlarında azaltım
- Yenilenebilir enerji kullanımı
- Enerji verimliliği yatırımları

Raporlama:
- CDP disclosure
- GRI standartları
- AB Taksonisi uyumu

Sertifikasyon:
- ISO 14001
- ISO 50001
- EC Avrupa İklim Anlaşması

Sabancı Holding, Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyum sürecinde Türk sanayisinin lider şirketi konumunda.

CDP Performansı:
- 9 şirketle Küresel A Listesi
- İklim değişikliği: A (Double A)
- Su güvenliği: A (Double A)
- Türkiye'de en fazla A Listesi şirkete sahip grup

Uluslararası Derecelendirme:
- MSCI ESG: AA notu
- S&P Global ESG skoru: 71 (Türkiye'de en yüksek)
- S&P Global Sustainability Yearbook: Üye
- LSEG: A (Mükemmel) notu

Scope 1 ve 2 Emisyonları:
- 2021'den 2024'e: %14 azaltım
- 2030 hedefi: %42 azaltım
- 2050 hedefi: Net-zero

Yenilenebilir Elektrik Kullanımı:
- 2022: %27
- 2024: %59
- 2030 hedefi: %80

2024 Verileri:
- Çevresel yatırım/harcama: 6.9 milyar TL
- SKA bağlantılı yatırım: 6.5 milyar TL
- Emisyon önleme: 77 bin tCO₂e
- Enerji tasarrufu: 31 bin MWh

Kaynak: Sabancı Sustainability Report 2024

Türk enerji sektöründe Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyum sağlayan şirketler:

Yeşil Mutabakat Uyumu:
- Yenilenebilir payı: %47 (4.2 GW toplam)
- 2026 hedefi: 5 GW, %60 yenilenebilir
- YEKA-2: 414 MW rüzgar projesi

AB Entegrasyonu:
- Avrupa yenilenebilir standartları
- Cross-border elektrik ticareti
- Yeşil hidrojen hazırlığı

Yeşil Mutabakat Uyumu:
- Saf rüzgar portföyü: ~800 MW
- YEKA projelerinde aktif
- AB standartlarında üretim

Yeşil Mutabakat Uyumu:
- Rüzgar enerjisi: ~600 MW
- YEKA-1 kazananı
- Yeşil hidrojen planlamaları

Türk sanayisinde Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyum sağlayan şirketler:

Yeşil Mutabakat Uyumu:
- Kapsam 1-2 emisyonlarında %14 azaltım
- IFC ve EBRD'den yeşil kredi (Türkiye'de tek çimento oyuncusu)
- 40.000+ güneş paneli (Eskişehir fabrikası)

AB Sınır Karbon Mekanizması Hazırlığı:
- Düşük karbonlu çimento ürünleri
- Alternatif yakıt kullanımında sektör lideri
- Karbon yakalama yatırımları

Yeşil Mutabakat Uyumu:
- Lastik sektöründe dönüşüm ödülü (2024 EIPM-Peter Kraljic)
- Su verimliliği: %79 azaltım (İzmit fabrikası)
- Döngüsel ekonomi modelleri

Yeşil Mutabakat Uyumu:
- Kompozit teknolojilerinde yenilik
- %71 R&D yatırımları SDG bağlantılı
- REV Technologies ile EV dönüşümü

Türk finans sektöründe Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyum sağlayan şirketler:

Yeşil Mutabakat Uyumu:
- Türkiye'nin ilk Net-Zero Banking Alliance (NZBA) üyesi bankası
- Net Zero 2050 taahhüdü
- Sürdürülebilir finansman: 594 milyar TL

Yeşil Mutabakat Uyumu:
- Portföyünün %90'ı yeşil
- Türkiye'nin ilk sürdürülebilir bankacılık uygulayıcısı
- AB Takonomisi raporlaması

Yeşil Mutabakat Uyumu:
- BBVA grup sürdürülebilirlik stratejisi
- Yeşil kredi ürünleri
- Karbon nötr hedefi

Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyum sağlayan Türk şirketlerinin performans karşılaştırması:

Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın Türk sanayisine en büyük etkisi Sınır Karbon Mekanizması (CBAM) ile olacak.

Çimento:
- Türkiye'den AB'ye ihracat: ~%20
- Çimsa liderliğinde uyum çalışmaları
- Yeşil çimento yatırımları

Demir-Çelik:
- Türkiye'den AB'ye ihracat: ~%40
- DÖP + YEK yatırımları
- Hidrojen destekli üretim hazırlığı

Alüminyum:
- Türkiye'den AB'ye ihracat: ~%30
- Yeşil alüminyum yatırımları

Maliyetler:
- Yatırım gereksinimi
- Raporlama maliyeti
- Sertifikasyon masrafları

Fırsatlar:
- AB fonlarına erişim
- Tedarik zinciri avantajı
- İlk hareket eden liderlik

Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyum süreci hızlanacak.

Sabancı Hedefleri:
- Scope 1-2: %42 azaltım
- Yenilenebilir elektrik: %80
- Operasyonel net-zero hazırlığı

Türk Sanayisi Genel:
- AB Taksonisi raporlaması
- CBAM uyumu
- Yeşil teknoloji yatırımları

Tahmini Yatırım İhtiyacı:
- Enerji dönüşümü: ~50 milyar $
- Endüstriyel dönüşüm: ~30 milyar $
- Toplam: ~80 milyar $ (2030'a kadar)

Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyum sürecinde Sabancı Holding, Türk sanayisinin lider şirketi konumunda:

Koç Holding de endüstriyel dönüşümde güçlü konumda bulunurken, Akbank ve TSKB finans sektöründe uyum öncülüğü yapıyor.

Avrupa Yeşil Mutabakatı, Türk sanayisi için bir tehdit olmaktan çıkıp fırsata dönüşüyor. Bu fırsatı değerlendiren şirketler, sadece AB pazarını korumakla kalmayıp küresel rekabet avantajı da elde edecekler.

Resmi Kaynaklar:
- Avrupa Komisyonu - European Green Deal
- Sabancı Sustainability Report
- S&P Global ESG Scores
- AB Sınır Karbon Mekanizması

Veri Kaynakları:
- CDP Türkiye Raporu
- Türkiye İhracatçılar Meclisi
- AB Türkiye Delegasyonu

Yayın Tarihi: Şubat 2026